Uprawa i pielęgnacja truskawki

Truskawki
Z botanicznego punktu widzenia truskawka jest byliną, która na jednym miejscu rośnie przez kilka lat, wielokrotnie kwitnąc i owocując. Gatunek ten powstał przez przypadkowe skrzyżowanie poziomiek amerykańskich - poziomki chilijskiej i poziomki wirginijskiej. Owoce truskawki powstają przez silne rozrośnięcie dna kwiatowego - jest to zatem tzw. owoc rzekomy. Owocem właściwym są małe orzeszki. Nasiona znajdujące się wewnątrz orzeszków wydzielają substancje wzrostowe powodujące rozrost dna kwiatowego.

W handlu dostępne są trzy typy sadzonek truskawek - tzw. zielone (świeże), "frigo" i doniczkowane. Sadzonki zielone to takie rośliny, które zaraz po pobraniu z matecznika są sadzone na miejsce stałe. Najlepszym terminem sadzenia takich sadzonek jest jesień (od początku września do mrozów). Powinniśmy postarać się posadzić je jak najwcześniej, ponieważ muszą mieć one czas na rozrośnięcie się i wytworzenie systemu korzeniowego. Przy zbyt późnym sadzeniu istnieje niebezpieczeństwo przemarzania roślin, a dodatkowo musimy liczyć się z bardzo niskimi plonami w pierwszym roku uprawy.
Coraz popularniejsze stają się sadzonki ukorzeniane w doniczkach - tzw. sadzonki doniczkowane. Dzięki wcześniejszemu ukorzenieniu nie przychodzą one stresu po posadzeniu, łatwiej się przyjmują, szybciej rosną i obficiej owocują. Niestety, sadzonki doniczkowane są droższe niż zielone.

Sadzonki mrożone ("frigo")pobierane są z matecznika w okresie spoczynku zimowego, sortowane i przechowywane w chłodni. Są one wykorzystywane do uprawy sterowanej przez ogrodników zawodowych, ale coraz popularniejsze stają się też u amatorów. Na ich korzyść przemawia to, że owoce truskawek możemy zbierać w ciągu całego sezonu wegetacyjnego (owocują po 8 tygodniach - niezależnie od terminu sadzenia), oraz to, że oszczędzamy jeden rok pielęgnacji plantacji - zbiory mamy już w pierwszym roku. Sadzonki "frigo" wymagają dokładniejszej pielęgnacji po posadzeniu - zwłaszcza podlewania, często są też droższe od sadzonek zielonych.

Przygotowanie gleby
Najlepszy wzrost i owocowanie truskawek uzyskuje się na glebach żyznych, zasobnych w próchnicę, dostatecznie przewiewnych, o uregulowanych stosunkach wodnych. Należy unikać gleb ciężkich, zlewnych, podmokłych. Optymalne pH dla truskawki wynosi 5,5-6,5, na glebach bardziej kwaśnych i zasadowych truskawki gorzej rosną i owocują.
Dobrym przedplonem pod truskawki są rośliny zbożowe, rzepak, gorczyca. Po grochu, fasoli, kapuście, kalafiorze, nie powinno się sadzić odmian wrażliwych na wertycyliozę korzeni, takich jak "Honeoy", "Elsanta" czy "Camarosa". Doskonałym przedplonem - coraz częściej stosowanym jest aksamitka ozdobna (Tagetes patula nana). Już po 4-ro miesięcznej uprawie potrafi ona ograniczyć występowanie populacji nicieni o 90%.
Szczególną uwagę przed posadzeniem truskawek powinniśmy zwrócić na oczyszczenie stanowiska z chwastów wieloletnich (perz, rdest ziemnowodny), gdyż później będzie bardzo trudno usunąć je z kwitnącej i owocującej plantacji. Najskuteczniej niszczy się je przed założeniem plantacji - po podorywce czekamy 4-6 tygodni i opryskujemy herbicydami zawierającymi glifosat + (jeżeli występują też chwasty dwuliścienne) Chwastox lub Aminopielik.
Truskawka bardzo dobrze wykorzystuje składniki pokarmowe, dlatego ma stosunkowo małe wymagania nawozowe. Przed założeniem plantacji nawozimy pole obornikiem w dawce 300 - 500 kg/ar, lub stosujemy nawozy zielone. Najpopularniejsze to łubin, gorczyca lub mieszczanki bobowatych z żytem lub rzepakiem do przyorania wiosną. Z nawozów mineralnych stosujemy nawozy fosforowe (ok. 2 kg superfosfatu potrójnego/ar) i potasowe (ok. 2,5 kg soli potasowej lub siarczanu potasu/ar). Nawozy azotowe - ponieważ bardzo łatwo są wypłukiwane z gleby - stosujemy dopiero po posadzeniu sadzonek w dawce 0,4 - 0,6 kg/ar, podzielonej na 2-3 dawek. Ostatnia dawka powinna być stosowana najpóźniej w sierpniu, aby rośliny mogły przygotować się do zimy.

Pielęgnacja
Plantacja truskawek powinna być pielęgnowana od momentu posadzenia aż do zakończenia zbiorów w ostatnim roku jej użytkowania. Najczęściej największe problemy sprawiają nam rosnące chwasty, które zagłuszają truskawki znacznie obniżając ich plony. Na mniejszych plantacjach musimy walczyć z nimi ręcznie, na większych możemy stosować herbicydy. Często stosuje się również ściółkowanie plantacji włókniną lub czarną folią w rzędach i zwalczanie chwastów tylko w międzyrzędziach.
Zabiegiem bardzo polecanym jest ściółkowanie truskawek pociętą słomą. Umożliwia ono uzyskanie czystych i zdrowych owoców. Jest to szczególnie korzystne w okresie deszczowej pogody. Ściółka działa również korzystnie na glebę. Zapobiega jej przesuszaniu i przegrzewaniu. Rozkładamy ją pod koniec kwitnienia truskawek, po zbiorach nie usuwamy, lecz staramy się wymieszać z glebą. Dokarmiamy w ten sposób nawozami organicznymi, przyczyniając się do wzrostu ilości próchnicy.
Często stosowany zabiegiem jest koszenie liści. Jest to korzystne ze względów fitosanitarnych, przyczynia się też do zwiększenia plonów w roku następnym. Jeżeli plantacja jest niezachwaszczona, możemy liści nie usuwać.
Innym zabiegiem, który powinien być wykonywany jest niszczenie rozłogów. Rozrastające się młode rośliny konkurują z roślinami macierzystymi o wodę i składniki mineralne, przyczyniając się do znacznego obniżenia plonu.

Przyśpieszenie owocowania
Folia perforowana i włóknina zastosowane "na płask" przyśpieszają, w porównaniu z plantacją nieokrywaną, dojrzewanie truskawek o 3-8 dni. Przy zastosowaniu niskich tuneli foliowych możemy przyśpieszyć owocowanie o 7 - 14 dni, jest to jednak sposób bardziej kosztowny.

Opóźnianie owocowania
Sadzenie odmian bardzo późnych - jest to najprostszy sposób uzyskania truskawek w okresie letnim bez żadnych dodatkowych zabiegów. Odmianami bardzo późnymi są "Vicoda", "Vima Tarda", "Vikat", "Pandora". Uprawa odmian powtarzających - odznaczają się one zdolnością do powtórnego zakwitania i owocowania w ciągu jednego sezonu wegetacyjnego. Powtórne owocowanie rozpoczyna się najczęściej w lipcu i trwa do pierwszych przymrozków, które niszczą kwiaty i owoce. Późniejsze sadzenie sadzonek "frigo" - przy tym sposobie uprawy najpierw planujemy termin uzyskania owoców o później dopiero później wyznacza termin sadzenia roślin. Dzięki temu pierwsze owoce możemy uzyskać pod koniec czerwca - gdy kończy się zbiór truskawki tradycyjnej, następne systematycznie aż do mrozów - w zależności od terminu sadzenia sadzonek.
Na podstawie: www.projektoskop.pl
Opracował: e-ogrody.com
2009-06-09 15:09